Index__ Forum__ Książka gości__ Teksty__ Galerie__ Prasa__ Projekt Rekord__ WSK Team__ Linki__ Administracja__ Motocykle WSK Toplista__
CWS M 55
Czw, 5 Cze 03 - Tomasz Szczerbicki, "Motomagazyn" 3/1999
Pierwszym motocykle seryjnie produkowanym w Polsce był CWS M 55, wytwarzany w Państwowych Zakładach Inżynierii (PZInż) w Warszawie. Pojazd w amerykańskim stylu - duży, majestatyczny, z klasycznym silnikiem V-2.

Sytuacja Polski po 123 latach zaborów i wielkiej wojnie była bardzo trudna. W zniszczonym kraju brakowało żywności, nie istniał transport. Większość zakładów przemysłowych ewakuowali wycofujący się Rosjanie. To, co zostało, zniszczyli Niemcy. Tymczasem Polsce nieustannie groził atak wrogich państw ościennych.

Natychmiast potrzeba było dużo sprzętu wojskowego, w tym czołgów i samochodów. Kupowano je we Francji z amerykańskiego demobilu. Obronność wymagała jednak stworzenia własnego przemysłu. Wojsko zorganizowało więc w 1918 roku Centralne Warsztaty Samochodowe, a w 1929 kapitał prywatny uruchomił fabrykę samochodów w Ursusie. Oba zakłady rozpoczęły produkcję aut. Ursus skorzystał z włoskiej licencji, CWS zaś samodzielnie przygotowały samochód CWS T1 i technologię jego wytwarzania.

Ponieważ wojsko pilnie domagało się solidnego, ciężkiego motocykla z wózkiem bocznym o uniwersalnym zastosowaniu, postanowiono skorzystać ze sprawdzonych konstrukcji amerykańskich. W 1927 roku rozpoczęto prace nad projektem. Konstruktor, por. inż. B. Fuksiewicz, skopiował podwozie Harleya-Davidsona. Silnik wzorował zaś na widlastych "dwójkach" Indiana. Ponieważ motocykl miał być eksploatowany w najcięższych warunkach lub przy dużym obciążeniu, smarowanie odbywało się dodatkowo za pomocą ręcznej pompki, umieszczonej na zbiorniku paliwa. Podcza jazdy kierowca wpompowywał dodatkową dawkę oleju do silnika. Opracowanie planów polegało głównie na dokładnym zwymiarowaniu wszystkich elementów amerykańskich pojazdów. Z powodu braku czasu i odpowiedniego oprzyrządowania w dziale badawczo-konstrukcyjnym PZInż (tak w 1927 roku przemianowano CWS) nie przeprowadzono żadnych badań wytrzymałościowych ani technologicznych. Podobnie jak w przypadku samochodów CWS T1, tolerancje pasowań postanowiono dobierać podczas montażu. Wynikało to z braku odpowiednich obrabiarek - na starych uniwersalnych maszynach dokładność była niewielka. Trudności techniczne i nieodpowiednia jakość materiałów, głównie stali, stały się przyczyną wielu kłopotów użytkowników i doprowadziły do zaniechania produkcji motocykla.

Prototyp CWS M 55 powstał na początku 1929 roku. W kilka tygodni po oficjalnej prezentacji, jeszcze w tym samym roku, rozpoczęto budowę pierwszych 50 egzemplarzy (seria S-0). Motocykle z pierwszej serii miały bardzo wiele wad. Najważniejsze to pękające gniazda zaworów i sprężyny zaworowe, urywające się mocowania wózka i zła jakość instalacji elektrycznej. Reklamacje zgłaszało wojsko, a także prywatni użytkownicy. Zastanawiano się nawet nad zaniechaniem produkcji. Postanowiono jednak zmodernizować konstrukcję tego motocykla. Autorem zmian został inż. Zygmunt Okołów, póĽniejszy szef Biura Studiów PZInż.

Nową serię oznaczono symbolem S-III i po raz pierwszy zaprezentowano publicznie na Wystawie Komunikacji i Turystyki latem 1930 roku. W tym samym czasie władze wojskowe zaproponowały kilku polskim motocyklistom nieodpłatne udostępnienie tych pojazdów do użytkowania i testów podczas imprez sportowych. W zamian poproszono o dokładną i wnikliwą ocenę walorów trakcyjnych oraz wskazanie ewentualnych wad konstrukcyjnych. W zespole opiniodawczym znaleĽli się m.in. Tadeusz Rychter, Konstanty Rogoziński, Tadeusz Heryng, Józef Jakubowski, Józef Docha i Tadeusz Tomaszewski.

Poprawki nie wyeliminowały podstawowych wad konstrukcyjnych CWS M 55 (seria S-III). Po wytworzeniu 150-200 egzemplarzy serii S-III okazało się, że nadal często ulegają one awarii. Ich modernizacja i produkcja nie miały przyszłości. Przygotowano więc projekty nowego motocykla - CWS M-111, o handlowej nazwie SOKÓŁ 1000.

W latach 1929-32 powstało 250-300 motocykli CWS M 55. Głównymi odbiorcami i użytkownikami - oprócz wojska - stały się Poczta Polska i policja. Do naszych czasów zachował się jeden kompletny CWS M 55.

CWS M 55 (seria S-III) z lat 1930-32:

  • Silnik: V-2, czterosuwowy, dolnozaworowy, o pojemności 995 cm', zapłon iskrownikowy
  • Moc maksymalna: 16 KM (11 kW) przy 2500 obr./min.
  • Sprzęgło: mokre, wielotarczowe, sterowane pedałem nożnym
  • Skrzynia biegów: 3-stopniowa, sterowana ręcznie; przeniesienie napędu łańcuchem na tylne koło
  • Rama: stalowa, rurowa, podwójna, zamknięta
  • Zawieszenie: przednie - widelec trapezowy z wahaczykami (system H-D); tylne - sztywne
  • Masa własna: ok. 200 kg (z wózkiem bocznym ok. 260 kg)
  • Prędkość maksymalna: 100 km/h (z wózkiem bocznym 75 km/h)
  • Zużycie paliwa: ok. 10-12 l/100 km


  • Sob, 19 Sie 17. Odwiedzono nas 1497194 razy. Na stronie jest 1 osób.
    © 2001-2004 by theBaldOne